ابزار دقیق

پارتکوصنعت | پمپ هیدرولیک چه کاربرد هایی دارد؟
ترانسمیتر
اسفند ۱۵, ۱۳۹۸
ابزار دقیق کجا به کار میرود ؟ - پارتکو صنعت

ابزار دقیق و نقش آن در توسعه اقتصاد

 

امروزه در کشورهای توسعه یافته، صنعت نقش اصلی را در گردش چرخه اقتصاد ایفا می نماید و کشورهای در حال توسعه نیز تلاش می نمایند تا با جایگزینی صنعت به جای فروش منابع طبیعی خام، از میزان وابستگی خود به این منابع بکاهند.

در پیشبرد توسعه اقتصادی نیز تکنولوژی، نیروی کار متخصص و بهره مندی از ابزار دقیق، تعیین کننده میزان پیشرفت صنعتی هر جامعه است. به عقیده بسیاری از صاحبنظران ظرفیت پیشرفت هر کشور در صنعت و توسعه اقتصادی را می توان متاثر از سهم آن کشور در تولید، تکنولوژی و نحوه بهره مندی از ابزار دقیق در انجام پروژه های کلیدی دانست.

بر همین اساس در این مطلب تلاش می کنیم تعریفی جامع از ابزار دقیق، سهم آن در موفقیت هر پروژه و سایر مولفه های موثر بر ابزار دقیق و متاثر از آن ارائه نماییم.


ابزار دقیق چیست؟

برای آشنایی با ابزار دقیق ابتدا باید به تعریف صحیح آن بپردازیم. ابزار دقیق به مجموعه ادوات و ابزارهایی گفته می شود که بر حسب مولفه های مورد نیاز واحد تحت کنترل از قبیل سطح، دما، دبی، فشار و … و نیز با توجه به شرایط و استانداردهای پروژه، مورد استفاده قرار می گیرد. این ابزار به فراخور موضوع، دامنه بسیار گسترده ای را شامل می شود.

از جمله ادوات ابزار دقیق می توان به رکوردر، ترانسمیتر، انواع سنسور، انواع کنترلر، ابزار دقیق سد، تجهیزات ابزار دقیق در صنعت نفت، ابزارهای تعیین فشار، سطح و کنترل میزان ورودی و خروجی نیروگاه های آبی و بادی و غیره اشاره نمود.

آنچه در این میان اهمیتی بیشتر از انتخاب صحیح ابزار دقیق مناسب هر طرح دارد، استخدام تکنیسین خبره است، چراکه نحوه صحیح استفاده از این ابزار اگر مهم تر از نوع ابزار نباشد اهمیتی کمتر از آن ندارد.

ابزار دقیق بر اساس پارامتر را می توان به ترتیب اهمیت به فشار، دما، سطح، جریان، و رطوبت تقسیم نمود.

دسته بندی این وسیله بر اساس عملکرد نیز به دسته های میتر، کنترلر، ایندکتور (نشاندهنده)، انتقال دهنده، شیر کنترل، کالیبراتور و رکوردر تقسیم نمود.

پروژه ابزار دقیق را می توان بر اساس قسمت های تشکیل دهنده به سه قسمت اساسی اندازه گیری، کنترل و محرک ها (ادوات خروجی) تقسیم نمود که در کنار سیستم های کنترل اتوماتیک، یک فرایند صنعتی را به انجام می رسانند. این سه آیتم تشکیل دهنده سیستمی به نام سیستم های کنترل اتوماتیک می باشند که وظیفه انجام کنترل فرایندی را در یک مجموعه عملیاتی بر عهده دارد .

ابزار دقیق کجا به کار میرود ؟ - پارتکو صنعت
ابزار دقیق و کاربرد در صنایع مختلف - پارتکو صنعت

از تجهیزات ابزار دقیق جهت اندازه گیری استفاده می‌شوند.

اهداف اندازه گیری یک کمیت با ابزار دقیق :

 

۱. نمایش وضعیت:

این نوع اندازه گیری ها برای مانیتورکردن شرایط فرایند در هر مرحله ای از تولید یا پردازش اطلاعات درباره عملکرد فرایندها است. همچنین این امکان را فراهم می‌کند که اگر سیستم کنترلی با مشکل مواجه شود به صورت دستی تعمیر شوند.

۲. محیطی:

اندازه گیری ها برای موارد ایمنی همچنین تشخیص و کنترل همه نوع مواد خطرناک به منظور حفظ شرایط مناسب محیطی برای محیط کار استفاده می شوند.

۳.اندازه گیری های ایمنی:

این سیستم ها به ثبت کننده و نمایش دهنده وقایع مجهز هستند، سیستم توقف اضطراری دارند تا از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری کنند

۴.بارگیری محصول:

اندازه گیری ها باید دارای مشخصه های بسیار دقیق و پایداری باشند. به همین دلیلتجهیزات ابزاردقیقباید دایماً کالبیره باشند.

۵. کنترل:

اندازه گیری ها برای اطمینان از اقتصادی بودن، ایمنی کار کردن صورت می‌پذیرد، مانند مبدل حرارتی
شرکت پارتکوصنعت در جهت اهداف اندازه گیری اقدام به تولید تجهیزات بسیار مناسب در زمینه ابزار دقیق نموده است.

تقسیم بندی ابزار دقیق از لحاظ پارامتری:

بخشهایی از ابزار دقیق مربوط به دما نظیر کنترلر دما، ترانسمیتر دما و ترمومتر یا نمایشگر دما، ابزار اندازه‌گیری و کنترل دقیق فشار، فلومتر یا سنجش جریان سیالات را شامل این دسته هستند.

تقسیم بندی ابزار دقیق از لحاظ عملکردی:

ابزاری که عمل کنترل دما، فشار، رطوبت و سطح را بر عهده دارند به کنترلر مشهورند و به همچنین ابزار نمایش این مقادیر که به ایندیکیتور یا نمایشگر معروفند و ابزار انتقال اطلاعات مقادیر برای مثال فشار، فلو، دما، فشار و سطح به صورت سیگنال های استاندارد که ترانسمیتر یا منتقل کننده نامیده می‌شوند، جز این دسته محسوب می‌شوند.

 

اندازه گیرها در ابزار دقیق

 

قسمت اندازه گیر مقدار واقعی عنصر مورد نظر را اندازه گیری می کند.

 

کنترل کننده ها در ابزار دقیق

 

قسمت دوم آن بخش کنترل می باشد در ابتدای شروع صنعت برق که کنترل بصورت امروزی نبود کنترل بوسیله عوامل انسانی انجام می شد سپس با پیشرفت علم سیستم کنترل اتوماتیک با بوجود آمدن ادوات نیوماتیکی وارد مرحله جدیدی شد.

بعد از مدتی با اختراع ترانزیستور استفاده از کارتهای الکترونیکی برای کنترل آغاز شد با بوجود آمدن این قطعات کنترلی استفاده از عوامل انسانی برای کنترل کمتر شد.

 

ادوات خروجی ابزار دقیق

 

محرکها ادواتی هستند که سیگنال خروجی را از قسمت کنترل کننده می گیرند و متناسب با این سیگنال ها عمل می کنند. از عمده ادوات خروجی می توان به شیرهای کنترل و الکتروموتورها اشاره کرد. این ادوات با عملکرد خود باعث کنترل پارامترهای اندازه گیری شده در مقدار مطلوب و مورد نظر می شوند.

 

تجهیزات و ادوات ابزار دقیق

 

تجهیزات ابزار دقیق به فراخور موضوع مورد ارزیابی تقسیمات گسترده ای را شامل می شود از این جمله می توان به انواع سنسورها، انواع ترانزیستورها، دماسنج، فشارسنج، رطوبت سنج، ابزارهای تعیین سطح، کالیبراتور، مولتی متر، آمپر متر، انواع تسترها، گازسنج ها، مولتی فانکشن ها برای اندازه گیری و کنترل کمیت های فیزیکی، شیمایی و غیره اشاره نمود.

برای آگاهی بهتر از انواع و فراوانی تجهیزات مورد اشاره می توانید به لیست انواع این تجهیزات و آموزش کاربردی آن ها در سایت های تخصصی مراجعه نمایید.

 

کاربرد ابزار دقیق

 

ابزار دقیق بر اساس کاربرد به دسته های متعددی تقسیم می شود که در ادامه به برخی از این دسته ها اشاره می شود.

 

  • ابزار دقیق در صنعت نفت

استفاده از ابزار دقیق در پالایشگاه ها از اهمیت ویژه ای برخوردار است به گونه ای که عملیات استخراج، فراوری، انتقال و تولید میعانات گازی بدون استفاده از آن در پالایشگاه تقریبا غیر ممکن است.

از جمله ابزارهای دقیق مورد استفاده در پالایشگاه های نفت می توان به انواع فشارسنج ها، دبی سنج ها، دماسنج ها، تجهیزات اندازه گیری PH در واحد های ورودی و غیره اشاره نمود.

 

  • ابزار دقیق در صنعت برق

از دیگر دسته های مهم کاربرد سوژه مورد نظر در صنعت برق است. در این مورد می توان به کاربرد ابزار دقیق در سد، ابزار دقیق در سنجش میزان فشار الکتریسیته در نیروگاه ها، اهمیت این ابزار در سنجش کیفیت کابل ابزار دقیق و شاخه های فرعی برق و ابزار دقیق اشاره نمود که بررسی هر یک از آن ها نیاز به ارائه اطلاعات مفصل در مطالب جداگانه دارد.

 

  • ابزار دقیق در صنایع نیروگاهی

ابزار دقیق در صنایع نیروگاهی به شکل گسترده ای مورد استفاده قرار می گیرد آنچنان که بدون برخورداری از ابزارهای دقیق و نصب این ابزارها، فرایند تکمیل و بهره برداری از این صنایع به هیچ وجه قابل تصور نیست.

به عنوان مثال تنها توجه به اتصالات ابزار دقیق از قبیل شیر برقی فرمان، شیر برقی آب و بخار و غیره به خوبی نشاندهنده میزان اهمیت موضوع در صنایع نیروگاهی است.

به منظور درک بهتر این موضوع می توانید به این لینک مراجعه کنید.

  • در تجهیزات اندازه گیری فشار مخازن سوخت
  • اندازه گیری سطح دیگ های بخار
  • در صنایع شیمیایی

و غیره …

 

 

ابزار دقیق و روش های کاربرد ابزار دقیق - پارتکو صنعت
ابزار دقیق چیست ؟ - شرکت پارتکو صنعت

انواع ابزار دقیق

 

 

همانگونه که قبلا اشاره شد، بر حسب قابلیت و موضوع مورد استفاده و استانداردهای پروژه مورد نظر، ابزار دقیق به انواع مختلف تقسیم می شود که از آن جمله می توان به انواع فلومتر یا دبی سنج یا جریان سنج، انواع توپی پوزیشنر، انواع رگلاتور، انواع پرشر ترانسمیتر یا ترانسمیتر، انواع سوئیچ و انواع اکچویتور اشاره نمود که بررسی مشروح آن نیازمند توضیح در مطالب جداگانه است.

در این بخش انواع فلومتر ها در طراحی اتوماسیون و ابزار دقیق صنعتی و نقشه کشی برق از اهمیت ویژه ای به خصوص برای دانشجویان رشته مهندسی کنترل ابزار دقیق برخوردار است.

اتوماسیون و ابزار دقیق به ویژه در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، فولاد، صنایع شیمیایی، صنایع غذایی، صنایع خودرو سازی و.. بکار می آیند.

همچنین در صنعت تجهیزات پزشکی کالیبراسیون تجهیزات ابزار دقیق از جمله کالیبراسیون گیج فشار و ترانسمیتر فشار از طریق علم مهندسی کنترل ابزار دقیق صورت می گیرد. نحوه کالیبراسیون تجهیزات ابزار دقیق خود سرفصلی مفصل و مجزا است که برای آشنایی بیشتر با آن می توانید به فیلم های آموزشی و سایت های مرتبط مراجعه نمایید.

 

قطعات ابزار دقیق

 

در این بخش باید به انواع کابل های ابزار دقیق به عنوان بخش مهمی از قطعات ابزار دقیق اشاره نمود. کابل ابزار دقیق برای انتقال داده ها و به کارگیری در فناوری اندازه گیری و کنترل به ویژه در اتاق های کنترل واحد های صنعتی و نیروگاه ها مورد استفاده قرار می گیرد.

اتصالات ابزار دقیق شامل انواع شیرها و تیوب های مورد استفاده در صنایع شیمیایی و نفت و گاز و فولاد است.

 

رشته تحصیلی آموزش ابزار دقیق

 

رشته مهندسی کنترل و ابزار دقیق یکی از زیرشاخه های مهندسی الکترونیک و مکانیک است که با بهره‌گیری از ابزارهای اندازه‌گیری به کنترل کمیت‌های فیزیکی می‌پردازد و به طور گسترده با طراحی و کنترل سیستم های صنعتی اقدام به استخراج داده های آماری از ورودی های فیریکی و شیمیایی می نماید. این رشته یک گرایش کاربردی و عملیاتی است و نسبتا از بازار کار بهتری نسبته به سایر شاخه های مهندسی برخوردار است و بیشتر در صنایع غذایی، صنایع دارویی، سیمان، نفت و گاز و پتروشیمی کاربرد دارد.

رشته کنترل و ابزار دقیق با هدف کنترل متغیر های اساسی سیستم بر مبنای برخی ملاک های مطلوب است که می تواند شامل مصرف سوخت، زمان، سطح مخازن و … باشد. این رشته به طور گسترده به کنترل سیستم های صنعتی می پردازد.

هدف این رشته کنترل خروجی ها به روش معین از طریق اجرای سیستم کنترل است که شامل صنایع شیمیایی، مکانیکی و الکترونیکی به تناسب نوع سیستم کنترل است.

دانشجویان در این رشته سرفصل هایی نظیر ریاضی، جبر خطی، آمار، آزمایشگاه های کنترل، عملگرها و غیره را می گذرانند.

رشته مهندسی کنترل ابزار دقیق هم به صورت آکادمیک در مراکز آموزش علمی کاربردی و هم از طریق گذراندن دورها های آموزش آزاد قابل تحصیل است. دوره آکادمیک آن همانند سایر دوره های دانشگاهی در مقطع کارشناسی و دوره های آزاد معمولا به صورت دوره های مقدماتی و تکمیلی در کارگاه های ۱۲۰ ساعته برگزار می گردد.

بازار کار این رشته نیز همانگونه که پیش از این ذکر شد به دلیل کاربردی بودن و گستردگی وسیع در تمامی صنایع، از رونق قابل توجهی برخوردار است.

انواع ابزار دقیق - پارتکو صنعت
ابزار دقیق چیست ؟ نمونه ابزار دقیق

شرکت های منتفع از شاخه ابزار دقیق

 

امروزه می توان تمامی شرکت های فعال در حوزه صنایع سنگین و سبک را مرتبط با این موضوع دانست به گونه ای که اگر تمامی صنایع و شرکت های وابسته را منتفع از این شاخه قلمداد کنیم سخنی به گزافه نگفته ایم. در این میان شرکت های کاربردی با موضوعات مرتبط با صنعت برق و با هدفگذاری تامین تجهیزات با کیفیت مورد نیاز این صنعت را باید از جمله بانیان اصلی ترویج و نهاینه سازی استفاده از ابزار دقیق در صنعت کشور دانست.

از جمله این شرکت ها می توان به شرکت های مشاوره و راه اندازی سیستمهای اتوماسیون صنعتی و ابزار دقیق به عنوان یکی از مراکز امین صاحبان صنایع نام برد که تلاش می کنند صنایع هیدرولیک پنوماتیک و ابزار دقیق را جایگزین نمونه های قدیمی و از رده خارج نمایند.

به ویژه در شرایط فعلی تحریم ها، نیاز صنعت کشور به شرکت های دانش بنیان با تجربه مدیران داخلی در زمینه مشاوره، طراحی، تامین و اجرای نظارت و پشتیبانی انواع سیستم های اتوماسیون صنعتی برق و ابزار دقیق، هیدرولیک وپنوماتیک با در نظر گرفتن اصول فنی و مهندسی به بهترین حالت وراندمان بالا بیش از پیش احساس می شود.

به همین منظور شرکت پارتکو  تلاش می کند تا با ارائه مشاوره رایگان و راهکارهای کاربردی در زمینه استفاده هر چه بهتر از ابزار دقیق مورد نیاز پروژه های مختلف، گامی موثر در زمینه توسعه اقتصادی ایران عزیز بردارد.

معرفی برخی نرم افزارهایی‌ که در حوزه ابزار دقیق عمل می‌کنند:

 

  1. نرم افزار F.I.R.S.T. CONVAL: 10.5.1.890 1.نرم افزار محاسبات صنعتی در حوزه ابزاردقیق، فرآیند و مکانیک
  2. نرم افزارIntools : نرم افزار مدیریت، طراحی و تولید مدارک مهندسی کنترل و ابزاردقیق در قالب یک سیستم یکپارچه
  3. نرم افزار AVEVA P&ID 12.2 :یک نرم افزار تهیه نقشه های P&ID که به کاربر برای ایجاد هوشمند مدرک P&ID در محیط اتوکد کمک می کند و امکان تولید طیف وسیعی از گزارشها را فراهم می نماید. خروجی های مبتنی بر استاندارد ISO 15926 اجازه می دهد نقشه ها و داده ها به پایگاه داده مدل شماتیک برای یکپارچه سازی با مهندسی و طراحی فعالیت های پایین دست بارگذاری شود.
    این نرم افزار قابلیت Integrate شدن با نرم افزارهای AVEVA Instrumentation و AVEVA Electrical را دارد.
  4. نرم افزار EPLAN PPE 
    و…

معرفی کتاب در زمینه ابزار دقیق :

کتاب  کتاب ابزار دقیق – طباطبایی یزدی یکی از کتاب های خوب در زمینه ابزار دقیق توسط دکتر طباطبایی یزدی و انتشارات دانشگاه فرودسی مشهد به چاپ رسیده است.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *